Menu

POTĘGA WYOBRAŹNI

Fot. Maria Anto, Portret/Portrait, 1962.      

 

Zapraszamy na cykl spotkań „Surrealistki. Potęga wyobraźni”

poniedziałek, godz. 19.00, ok. 75 minut

8 marca: Leonora Carrington (1917-2011)

15 marca: Remedios Varo (1908-1963)

22 marca: Claude Cahun (1894-1954)

29 marca: Maria Anto (1936-2007) – wykład bezpłatny! Spotkanie odbywa się we współpracy z galerią lokal_30

 

Prowadząca: Ewa Szachowska

Arteterapeutka, koordynatorka i autorka projektów edukacyjnych oraz wieloletnia współpracowniczka Fundacji Art Transfer (od 2013 roku).  Współpracuje z Muzeum Sztuki Nowoczesnej nad Wisłą przy projekcie Dojrzali Wspaniali. Prowadzi warsztaty, oprowadzania, wykłady i różnorodne działania edukacyjne wykorzystujące medium sztuki, dedykowane głównie dorosłym, szczególnie seniorom, także  osobom z niepełnosprawnością i dzieciom. Pasjonatka historii sztuki – z wykształcenia i z zamiłowania. Zajmuje się edukacją przez sztukę i arteterapią zarówno od strony koncepcyjnej, jak i warsztatowej. Prowadzi także warsztaty i pracuje jako przewodnik w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

 

8 marca: Leonora Carrington (1917-2011)

Leonora Carrington była surrealistyczną malarką i pisarką pochodzenia brytyjskiego, która większość swego długiego życia spędziła w Meksyku. Urodziła się w zamożnej rodzinie. Rolą jaką dla niej wymyślono było bogate zamążpójście. Wychowała się wśród celtyckich legend i baśni opowiadanych przez irlandzką nianię. Od dzieciństwa przejawiała buntowniczą naturę. Wielokrotnie usuwano ją z kolejnych katolickich szkół dla dziewcząt, przepowiadając, że zostanie czarownicą.

Została artystką. Studiowała malarstwo we Florencji i Londynie. Tam poznała swoją młodzieńczą miłość – Maxa Ernsta. Razem wyjechali do Paryża, gdzie Ernst poznał ją z grupą surrealistów skupionych wokół André Bretona. II wojna rozdzieliła parę, Leonorze po traumatycznych przejściach udało się uciec z objętej szaleństwem nazizmu Europy, najpierw do Stanów Zjednoczonych, a potem do Meksyku.

Lokalny świat artystyczny skupiony wokół Fridy Kahlo nie zaakceptował jej. Zaprzyjaźniła się z inną emigrantką, Remedios Varo, hiszpańską malarką, która również uciekła z Europy przed wojenna zawieruchą. Stały się bratnimi duszami. Malowały, gotowały niezwykłe dania, zgłębiały tajemnice astrologii, alchemii, interesowały się duchowością zen i reinkarnacją.

W latach 70. XX wieku stała się meksykańskim symbolem feminizmu, tworząc plakat przedstawiający Ewę zwracającą jabłko. Jako artystka Leonora Carrington rozkwitła w Meksyku. Przybrana ojczyzna pokochała ją samą i jej sztukę, odnajdując w niej wspólne wątki z meksykańską duchowością. W drugiej połowie XX wieku i w XXI wieku prace Leonory Carrington były tematem wielu wystaw w Meksyku i Stanach Zjednoczonych, a po 1990 roku także w Anglii. Kiedy zmarła w wieku 94 lat, uznano ją za ostatnią przedstawicielkę surrealistów.

Fot. Leonora Carrington, Autoportret (Inn of the Dawn Horse), 1937-38, Metropolitan Museum of Art, NY. 
Fot. Leonora Carrington, Grandmother Moorhead’s Aromatic Kitchen, 1975, Charles B. Goddard for Visual Performing Arts, Ardmore, USA. 

 

15 marca: Remedios Varo (1908-1963)

Remedios Varo była hiszpańską artystka, która podobnie jak Leonora Carrington opuściła Europę w czasie II wojny światowej i zamieszkała w Meksyku. Ojciec inżynier nauczył ją w dzieciństwie rysunku technicznego. Studiowała sztukę w Real Academia de Bellas Artes de San Fernando w Madrycie. W połowie lat 30. zamieszkała w Barcelonie. Tam zainteresował się surrealizmem i dołączyła do awangardowej grupy artystów Logicophobista. Związała się z surrealistycznym poetą Benjaminem Péretem, z którym po wybuchu hiszpańskiej wojny domowej opuściła kraj i przeniosła się do Paryża, gdzie oboje dołączyli do grupy francuskich surrealistów. Remedios Varo wystawiała swoje prace razem z grupą skupioną wokół Bretona i publikował rysunki w surrealistycznych publikacjach.

W 1941 roku wraz z Péretem uciekła z okupowanej przez nazistów Francji do Meksyku, gdzie oboje związali się z artystycznym światem europejskich emigrantów. Najbliższą przyjaciółką Remedios stała się Leonora Carrington. Zaczęła całkowicie poświęcać swój czas malarstwu dopiero w 1953 roku, kiedy to odeszła od Péreta i związała się romantycznie z austriackim biznesmenem Walterem Gruenem, który wspierał jej działalność malarską. Jej obrazy przepełnione atmosferą marzeń sennych i specyficznym humorem, wypełnione są zagadkowymi postaciami zaangażowanymi w mistyczną i alchemiczną działalność. Remedios była wielbicielką sztuki średniowiecznej i malarstwa Hieronima Boscha, widać to w wielu jej pracach. Jej pierwsza indywidualna wystawa odbyła się w Mexico City w 1956 r. Większość prac stworzyła w ciągu ostatnich 10 lat swojego życia. Jej prace można między innymi zobaczyć w MOMA w Nowym Jorku, w Centrum Pompidou w Paryżu, w Narodowym Muzeum Kobiet w Sztuce w Waszyngtonie, w Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia w Madrycie w Hiszpanii.

Fot. Remedios Varo, Hacia la torre (W stronę wieży), 1960.
Fot. Remedios Varo, Embroidering Earth’s Mantle (Haftowanie płaszcza Ziemi), 1961.

 

22 marca: Claude Cahun (1894-1954)

Urodziła się w rodzinie francuskich intelektualistów żydowskiego pochodzenia jako Lucy Schwob. Kiedy miała 15 lat, jej ojciec ożenił się powtórnie z kobietą, która była matką 17-letniej Suzanne. Przyrodnie siostry stały się wkrótce parą w sztuce i w życiu do końca swoich dni.

We wczesnych latach 20-tych Lucy i Suzanne przeprowadziły się do Paryża. Przyjęły pseudonimy artystyczne, celowo nie wskazujące na konkretną płeć. Od tej pory Lucy podpisuje się jako Claude Cahun (Cahun to nazwisko rodowe jej babki ze strony ojca), a Suzanne, ilustratorka, absolwentka paryskiej Akademii Sztuk Pięknych, jako Marcel Moore.

Claude Cahun studiowała na Sorbonie literaturę i filozofię. Tworzyła surrealistyczne, inscenizowane autoportrety fotograficzne, używając ciała jako przedmiotu, często przekraczając przyjętą estetykę, podważając role tradycyjnie przypisane płci. Interesowała ją tematyka tożsamości kulturowej płci. W swojej autobiografii napisała: „Męski? Kobiecy? To zależy od sytuacji. Nijaki jest jedyną płcią, która zawsze mi odpowiada.” Jej oryginalne prace wzbudziły zainteresowanie paryskich surrealistów, pokazano je m.in. na wystawach surrealistów w Paryżu i w Londynie. Claude Cahun była współzałożycielką ruchu Contre-Attaque występującego przeciwko faszyzmowi i antysemityzmowi. Pamięć o artystce została przywrócona w latach 90s XX wieku. Wystawy jej fotografii odbywają się w najważniejszych salach wystawowych świata, miedzy innymi w Centrum Pompidou i Jeu de Paume w Paryżu, Tate Modern i Institut of Contemporary Arts w Londynie, Art Institute w Chicago, Contemporary Jewish Museum w San Francisco. Jej prace zostały zakupione m.in. do kolekcji Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Postacią artystki i jej twórczością był zafascynowany David Bowie, który w 2007 roku oddał jej hołd podczas festiwalu na nowojorskim High Line, wyświetlając podczas koncertu wideo instalację z wykorzystaniem autoportretów Claude Cahun.

Fot. Claude Cahun, Autoportret w okularach, ok. 1927.
Fot. Claude Cahun, Autoportret, 1927. 

 

29 marca: Maria Anto (1936-2007) 

Wykład bezpłatny! Spotkanie odbywa się we współpracy z galerią lokal_30

Maria Anto była jedną z najbardziej oryginalnych artystek zajmujących się malarstwem figuratywnym. Ukończyła Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1962 roku, a rok później uczestniczyła w prestiżowym VII Biennale São Paulo. W 1966 roku miała swoją pierwszą indywidualną wystawę w Zachęcie. Tam również pokazana została duża retrospektywna wystawa prac artystki w 2017 roku, koncentrująca się na twórczości z lat 60. i 70. XX wieku.

Prace artystki tworzone w duchu surrealizmu, sztuki naiwnej i malarstwa fantastycznego o baśniowym charakterze przesycone są atmosferą niesamowitości, niedopowiedzenia i tajemnicy.

Obrazy Marii Anto zupełnie nie mieściły się, tak pod względem formy jak i treści, w obowiązującej stylistyce epoki PRL. Jej krajobrazy, portrety kobiet, portrety grupowe na tle krajobrazu, wyobrażenia zwierząt, także tych fantastycznych, martwe natury niosą w sobie duży ładunek symboliczny i emocjonalny, związany z osobistymi przeżyciami malarki.

W 1971 odbyła się indywidulana wystawa artystki w Galleria d’arte Cortina w Mediolanie, która stała się początkiem wieloletniej współpracy i przyczynkiem do kolejnych wystaw. Niezwykła osobowość Marii Anto, wyjątkowość jej prac sprawiły, że paromiesięczne pobyty we Włoszech zaowocowały cennymi kontaktami z ważnymi osobistościami życia artystycznego, takimi jak Dino Buzatti, Enrico Bay, Max Ernst czy Dorothea Tanning.

We wstępie katalogu wystawy prac artystki w Zachęcie w 2017 r. profesor Michał Walicki napisał o twórczości Anto:

Maria uwielbia czary, nie akceptuje natomiast powabów banalnej urody. Jej pejzaże przywodzą na myśl dziewczęce sny rodzące się po pięknych i dobrych bajkach; kwiaty i drzewa, soczyste i barwne budzą niekiedy wspomnienia o egzotycznej roślinności Rousseau, innym zaś razem zdają się przemawiać magicznym językiem średniowiecznej flory. Na ich tle przesuwają się ludzie (którym towarzyszą zwierzęta), spokojni i łagodni, o zamkniętych, nieprzeniknionych twarzach, ruchem rytmicznym i lunatycznym.

Fot. Maria Anto, Portret/Portrait, 1962.
Fot. Maria Anto, Portret kanapki/Portrait of the Small Sofa (1039), 1996, olej na płótnie, 73 x 100 cm.

Oba obrazy dzięki uprzejmości galerii lokal_30.pl 

 

Bilety i karnet na spotkania można kupić w zakładce ZGŁOSZENIA, która znajduje w prawym, górnym rogu strony (www.arttransfer.pl/zgloszenia). Pojedynczy bilet kosztuje 27 zł., koszt karnetu wynosi 81 zł. 

Wykład odbywać się będzie na platformie Zoom. Link do wykładu znajduje się na bilecie. Prosimy o wcześniejsze zainstalowanie stosownego programu https://zoom.us/

W razie pytań prosimy o kontakt na office@arttransfer.pl