Menu

MODA W MALARSTWIE

Xaver Witherhalter, Eugenia w otoczeniu dam dworu, 1855.

 

Zapraszamy na cykl spotkań „Moda w malarstwie”

w środy o godz. 19:00

 

Czy ubrania mówią? Tak jak nasze własne ubrania i wybory, których  dokonujemy, wiele mówią o nas samych, tak samo jest z ubraniami wybranymi przez artystów dla przedstawienia ich modeli i tematu dzieła. Ubiór jest niezmiennie bardzo świadomym i przemyślanym wyborem artysty.

Zapraszamy na spotkania, w którym słynne obrazy będą punktem wyjścia do refleksji nad modą okresu, w którym powstały, jak również nad rolą i znaczeniem ubrań w danym przedstawieniu. 

Porozmawiamy o kanonach piękna, miejscach kreowania mody i przedmiotów luksusowych, jak również o tym, jak symboliczne i znaczące przez lata były obiekty związane z modą. 

 

MODA W MALARSTWIE

środy, godz. 19.00, ok. 75 minut

Prowadząca: dr Aleksandra Jatczak-Repeć

03 marca: Moda. Piękno. Kanon. Kobieta.

10 marca: Moda. Pozycja społeczna. Męstwo. Wizerunek głowy państwa.

17 marca: Moda. Francja. Ekstrawagancja. Królowa mody.

24 marca: Moda. Władza, symbol, materiał.

31 marca: Moda. Styl życia. Dwór. Projektant mody.

 

 03.03 – Moda. Piękno. Kanon. Kobieta.

Słynny obraz Narodziny Wenus, renesansowego mistrza Sandro Boticellego, zamówiony przez Lorenza i Giovanniego Pierfrancesco de’Medici do dekoracji Villa di Castello był tematem wielu dyskusji, debat i artykułów, dotyczących zarówno wymowy alegorycznej obrazu, jak i perfekcyjnej techniki wykonania. Na najbliższym spotkaniu będzie punktem wyjścia do cyklu wykładów łączących historię mody z historią malarstwa, a właściwie zwracających uwagę na ich ścisły związek.

Obraz przedstawiający przybycie Wenus na brzeg jednej z greckich wysp, która miała zostać jej ziemskim królestwem, pozwala przyjrzeć się włoskiej kulturze materialnej XV wieku, stosunkowi portretowanych, jak i artystów do ubrań oraz roli tychże w obrazach. Ważnym zagadnieniem będzie piękno i jego emanacja w ludzkim ciele – oraz zależność między jego ideałem a modą. Zastanowimy się czym jest moda i czy moda współczesna może się znaleźć w mitologicznym obrazie.

Fot. Sandro Botticelli, Narodziny Wenus, ok. 1482-86, Galeria Uffizi.
Fot. Sandro Botticelli, Wiosna, 1482, Galeria Uffizi.

 

10.03 – Moda. Pozycja społeczna. Męstwo. Wizerunek głowy państwa.

Portret Henryka VIII pędzla wybitnego renesansowego artysty Hansa Holbeina młodszego, to majstersztyk jeśli idzie o rozwiązania techniczne wybitnego malarza i portrecisty. Pozwala także przyjrzeć się XVI wiecznej modzie, zwłaszcza męskiej – powszechnie uznawanej za mniej ciekawą od kobiecej – jednak w czasach minionych równie ważną, ekstrawagancką i… skomplikowaną.

Sposób przedstawienia Henryka VIIII daje okazję do refleksji na wiele tematów związanych w modą – nie tylko samych popularnych fasonów i rozwiązań stylistycznych, ale też tego jak pozycja w społeczeństwie determinowała wybory konfekcyjne, jaki kanon urody dotyczył mężczyzn oraz jak pozycja polityczna kraju, pozwalała rozprzestrzenić się modzie danego regionu na różne obszary Europy. To też okazja do rozmowy o tym jak wybory modowe władców mogą ich władzę wspierać lub osłabiać.

Fot. Hans Holbein Młodszy, Portret Henryka VIII, 1537.
Fot. Hans Holbein Młodszy, Portret Henryka VIII, 1537.

 

17.03 – Moda. Francja. Ekstrawagancja. Królowa mody.

Wybitna portrecistka Élisabeth Vigée-Lebrun w 1783 roku stworzyła kontrowersyjny wizerunek Marii Antoniny. Był to jeden z kilku jej pędzla. Kilku bardzo różnych! Bez wiedzy o modzie i ubraniach trudno jednak dzisiejszemu odbiorcy zrozumieć „obrazoburczość” tego portretu. Spróbujemy razem go „odczytać”.

Jak Maria Antonina, to oczywiście kultowa już dziś moda XVIII wieku. Ale wbrew pozorom nie był to tylko czas frywolnych czy bezmyślnych rozwiązań. To moment wielkich i ważnych zmian dla całego systemu mody. Zastanowimy nad rolą Paryża w międzynarodowym systemie mody i nad tym, co sprawiło, że ostatnia królowa Francji zapisała się w historii jako jedna z „najmodniejszych”.

Fot. Élisabeth Vigée-Lebrun, Portret Marii Antoniny, 1783.
Fot. Élisabeth Vigée-Lebrun, Portret Marii Antoniny z dziećmi, 1787, Château de Versailles.

 

24.03 – Moda. Władza, symbol, materiał.

Napoleon to jeden z najsłynniejszych wodzów i władców, również taki – o czym mówi się rzadziej – który ogromną wagę przykład do … ubrań, świadomy ich wpływu na kreowanie swojego publicznego wizerunku, ale też roli jaką ich produkcja odrywa dla prosperity kraju. Świetnym przykładem „gry ubiorem” jest obraz Jeana Louisa Davida Koronacja Napoleona – wielkoformatowy obraz wykonany kilka lat po koronacji.

Napoleon i jego żona Józefina lansowali tzw. styl empirowy. Zastawimy się wspólnie co go tworzyło, z jaki zasadami mody wcześniejszej zrywało oraz co świadomie propagowanie takiego stylu oznaczało dla lokalnych rzemieślników i producentów materiałów.

Fot. Jean Louis David, Koronacja Napoleona, 1806-07, Luwr. 
Fot. Jean-Auguste-Dominique Ingres, Napoleon na tronie cesarskim, 1806, Musee d’Armee.

 

31.03 – Moda. Styl życia. Dwór. Projektant mody.

Pozornie beztroska scena z obrazu Franza Xavera Witherhaltera Eugenia w otoczeniu dam dworu, jest świetnym dokumentem mody połowy XIX wieku – szczególnego i wyjątkowego momentu w historii mody. To czas kiedy z jednej strony moda przybiera ekstremalnie ciekawe formy za sprawą m. in. krynolin i kontrowersyjnego gorsetu, ale  też kiedy moda cytuje z poprzednich epok, a Eugenia fascynuje się postacią Marii Antoniny!

Połowa XIX wieku to też rewolucyjny dla systemu mody czas kiedy pojawią się pierwsi projektanci mody! Jak zmieniają proces tworzenia i dystrybuowania mody? Jak postrzegają sami siebie?  Jaką rolę w tym procesie odgrywa Paryż?  Czy władcy tacy jak Eugenia są jeszcze w tym zjawisku istotni?

Fot. Xaver Witherhalter, Eugenia w otoczeniu dam dworu, 1855, Musée National de Palais de Compiègne.
Fot. Xaver Witherhalter, Eugenia, 1854, Metropolitan Museum of Art. 

 

Bilety i karnet na spotkania można kupić w zakładce ZGŁOSZENIA, która znajduje w prawym, górnym rogu strony (www.arttransfer.pl/zgloszenia).

Pojedynczy bilet kosztuje 29 zł., koszt pakietu zawierającego 5 wykładów wynosi 135 zł. 

Wykład odbywać się będzie na platformie Zoom. Link do wykładu znajduje się na bilecie. Prosimy o wcześniejsze zainstalowanie stosownego programu https://zoom.us/

W razie pytań prosimy o kontakt na office@arttransfer.pl 

 

Spotkania poprowadzi:

Dr Aleksandra Jatczak-Repeć

Doktor nauk humanistycznych, absolwentka Instytutu Historii Sztuki UW. Od 2010 roku prowadzi pracownię Historii i Teorii Mody w Katedrze Mody Wydziału Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, inicjuje interdyscyplinarne warsztaty i realizuje projekty międzyinstytucjonalne (regularne z Operą Paryską, Muzeum Narodowym w Warszawie). Wykładała też gościnnie m. in.: Royal Academy of fine Arts w Gandawie, Instytucie Fotografii Fort, SCEKU i in. 

W 2020 roku na Wydziale Historycznym UW obroniła doktorat pt. Postmodernizm w modzie lat 70. XX wieku. Pluralizm stylistyczny i zmiany na globalnym rynku mody, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Polsce” pod kierunkiem dr hab. Anny Sieradzkiej, prof. UW.

Kuratorka wystaw: m. in. Niebezpieczne ujęcia. 100 lat fotografii mody w Polsce (Instytut Fotografii Fort, 2019), Tactilis – wystawa tkaniny i rysunku (Fundacja Sztuki Banku PKO), Chapeau bas. Wystawa kapeluszy z kolekcji Adama Leja, (ASP Warszawa), Filmowo mi… – polskie plakaty filmowe z lat 1945-1969 i Stefan Norblin – artysta wszechstronny, (Muzeum Plakatu, Warszawa). Konsultantka merytoryczna projektów z zakresu historii mody, m. in. polskiej edycji autobiografii Christiana Diora czy multimedialnego przewodnika Instytutu Adama Mickiewicza o historii polskiej mody. Autorka artykułów naukowych i popularno-naukowych z dziedziny sztuki (publikowane m. in. w: L’Officiel PolskaEllePolitykaMonitor MagazineBluszcz).

Odbyła szereg zagranicznych stypendiów naukowych, poszerzając wiedzę na najlepszych paryskich (Ecole du Louvre, Sorbonne) i londyńskich uczelniach (Central S. Martins, London College of Fashion, Victoria & Albert Museum).