Menu

IKONOGRAFIA ŚREDNIOWIECZNA

     Fot. Mistrz Księgi Domowej, Gotajska para miłosna, 1480 – 1495.

 

Zapraszamy na cykl spotkań „SACRUM/PROFANUM”

czwartki, godz. 19.00, ok. 75 minut

4 marca: Pomiędzy sacrum a profanum

11 marca: Omnis mundi creatura – symbolika zwierząt w sztuce średniowiecznej

18 marca: Miłość dworska i ideał piękna

25 marca: Boska medycyna, niebiescy uzdrowiciele – o medycynie w sztuce średniowiecznej

 

Prowadząca: 

Maja Wolniewska – historyczka sztuki, kuratorka, krytyczka. Autorka licznych publikacji i recenzji, współpracowała m.in. z Magazynem Szum i kwartalnikiem Aspiracje. Przez kilka lat współpracowała z Domem Aukcyjnym Desa Unicum, pomagając w budowaniu kolekcji i świadcząc usługi z zakresu doradztwa inwestycyjnego. Od 2019 roku związana z Fundacją Artystyczna Podróż Hestii, gdzie odpowiada przede wszystkim za harmonogram wystawienniczy w Pawilonie Sztuki ERGO Hestii i program art brandingowy Fundacji.

 

4 marca: Pomiędzy sacrum a profanum

Upadek cesarstwa zachodniorzymskiego ostatecznie przekreślił panowanie Rzymian nad światem, rozpoczął także nową epokę, która zajmuje środkowe miejsce w tradycyjnym podziale historii Europy na konkretne okresy. Nowy świat budowany był na zgliszczach antyku, nie znaczy to jednak, że średniowiecze nie czerpało inspiracji z osiągnięć Rzymian i Greków. Świat wieków średnich rozdarty był zawsze pomiędzy dwa bieguny – strefę sacrum, związaną z religią i kultem, a strefę profanum, czyli tą przynależną ludziom. I choć większości z nas sztuka tego okresu kojarzy się jedynie z estetyką kościelną, wśród kultury wieków średnich znaleźć możemy liczne elementy nawiązujące do dość bujnego i rozrywkowego życia codziennego.

Fot. Bracia Limbourg, Maj – z bardzo bogatych godzinek księcia de Berry, 1410-16.

 

11 marca: Omnis mundi creatura – symbolika zwierząt w sztuce średniowiecznej

Świat średniowieczny był pełen tajemnic i magii. Nie dokonano jeszcze wówczas wielkich odkryć geograficznych, a informacje dotyczące poszczególnych zakątków ziemi były szczątkowe. Wyobrażenie na temat przyrody i rządzących nią praw musiało więc zastąpić naukową wiedzę. Średniowiecze to epoka symboli – każdy element życia codziennego nacechowany był głębokim znaczeniem, podobnie zresztą jak elementy kultu religijnego. Jak wyobrażano sobie piekło? Jakie oblicza miewał średniowieczny diabeł? Co symbolizuje ropucha? Jaki rodzaj ptaka trzyma Chrystus, otulony ramionami Madonny?

Fot. Miniatura z rękopisu Apokalipsy, Anglia, ok. 1265-70.

 

18 marca: Miłość dworska i ideał piękna

Średniowiecze odmieniło także ideał kobiecego piękna – pożądana była blada, niemal biała cera, z charakterystycznie wygolonym czołem i brwiami. Największą popularnością cieszyła się szczupła figura, z małym, niemal dziewczęcym biustem, której towarzyszył mocno zaokrąglony brzuch, dodatkowo podkreślony przez obfite fałdy sukni. Dominował ideał amor courtis, „miłości dworskiej”, która zdominowała nie tylko rytuały zachowania, ale także kulturę. „Opowieść o róży”, przypisywana Jeanowi de Meun, dobrze odzwierciedla założenia miłości dworskiej – ten późnośredniowieczny poemat, przedstawiony w formie alegorycznego snu, przedstawia różne rodzaje miłości i jej symbolikę (od miłości platonicznej po cielesne rozkosze).

Fot. Mistrz Księgi Domowej, Gotajska para miłosna, 1480-1495.

 

25 marca: Boska medycyna, niebiescy uzdrowiciele – o medycynie w sztuce średniowiecznej

W XIV wieku po raz pierwszy Europę opanowała epidemia „czarnej śmierci”, dżumy, w wyniku której prawdopodobnie zmarła 1/3 populacji Europy. Dżuma powracała regularnie, podobnie jak inne choroby, będące wynikiem licznych zaniedbań higienicznych i mało rozwiniętej wiedzy medycznej. Wierzono, ze największy wpływ na powodzenie zabiegów leczniczych miała moc nadprzyrodzona. Wpływ na medycynę przypisywano świętym, których kult wiązał się ze sprawami „przyziemnymi”, a nie tylko z zapewnieniem zbawienia. Czyim patronem jest święty Walenty? Dlaczego święty Roch jest obecnie patronem zwierząt domowych? 

Fot. Autor nieznany, przedstawienie sekcji zwłok, XV w.

 

Bilety i karnet na spotkania można kupić w zakładce ZGŁOSZENIA, która znajduje w prawym, górnym rogu strony (www.arttransfer.pl/zgloszenia). Pojedynczy bilet kosztuje 27 zł., koszt pakietu zawierającego 4 wykłady wynosi 81 zł. 

Wykład odbywać się będzie na platformie Zoom. Link do wykładu znajduje się na bilecie. Prosimy o wcześniejsze zainstalowanie stosownego programu https://zoom.us/

W razie pytań prosimy o kontakt na office@arttransfer.pl