Menu

Dorośli i Sztuka

Dorosłym odbiorcom sztuki proponujemy udział w naszych cowtorkowych spotkaniach-wykładach pod nazwą „SZTUKI TRANSFEROWANIE”. Wykłady prowadzone przez doświadczonych edukatorów i pasjonatów, są doskonałą okazją, żeby wspólnie porozmawiać nie tylko o dziełach i twórczości najważniejszych postaci w historii sztuki, ale też posłuchać mało znanych ciekawostek z życia artystów światowego formatu.

Wszystkie organizowane przez nas spotkania odbywają się w Pawilonie Sztuki.

NASI PROWADZĄCY:

Magdalena Kąkolewska
Uważam, że sztuka jest niezbędnym elementem życia, ponieważ kontakt z nią daje wolność i pozwala nam poznać bogactwo własnego wnętrza. Za swój cel przyjęłam upowszechnianie edukacji przez sztukę. Wierzę, że jest to droga, aby zmieniać świat, ponieważ umożliwia komunikację bez barier oraz ekspresję tego, co w nas najlepsze. Mam przekonanie, że sztuka to droga do innowacji i budowania dialogu pomiędzy różnymi środowiskami. Jestem historykiem sztuki, kuratorką wystaw, edukatorką, wykładowcą, założycielką Fundacji Art Transfer, prezesem Fundacji Artystyczna Podróż Hestii. 

Ewa Szachowska
Koordynatorka i autorka projektów edukacyjnych oraz wieloletnia współpracowniczka Fundacji Art Transfer. Prowadzi zajęcia, spotkania, wykłady i różnorodne działania edukacyjne wykorzystujące medium sztuki, dedykowane głównie dzieciom, ale także młodzieży oraz dorosłym. Pasjonatka historii sztuki – z wykształcenia i z zamiłowania. Zajmuje się edukacją przez sztukę i arteterapią zarówno od strony koncepcyjnej, jak i praktycznej oraz warsztatowej.

 

 

 

PROGRAM WYKŁADÓW W RAMACH „SZTUKI TRANSFEROWANIA”
  17 września – 17 grudnia 2019

KIEDY? Wtorki, godz. 11.00-12.30
GDZIE? Pawilon Sztuki, Mokotów, ul. Franciszka Kostrzewskiego 1, domofon 131
ZAPISY I INFORMACJA: office@arttransfer.pl, telefon: 513 525 045 lub u prowadzącego wykłady.

Cena jednego spotkania: 25 zł.
Płatność tylko przelewem: 
Fundacja Art Transfer – Pawilon Sztuki
Warszawa, ul. Kostrzewskiego 1
nr rachunku: 51213000042001061123610001 (Volkswagen Bank )
z dopiskiem DAROWIZNA 

  • 17 września: Malarski pamiętnik Franciszka Kostrzewskiego – warszawskie migawki (wykład Magdy Kąkolewskiej)

    O znaczeniu Warszawy w skali naszego kraju nikogo chyba nie trzeba przekonywać. Stołeczna funkcja nadaje jej nieporównywalną z żadnym innym miastem rangę z punktu widzenia polityki czy biznesu. Czy jednak Warszawa kojarzy nam się z zabytkami kultury? Prym w kategorii „miasta artystów” długo wiódł Kraków, inne ośrodki także mogą pochwalić się historyczną architekturą, jakiej próżno szukać w stolicy. To oczywiście „zasługa” zniszczeń wojennych, które Warszawę dotknęły w największym stopniu. W sezonie jesienno-zimowym rozpoczynamy cykl wykładów poświęconych kulturze Warszawy, dawnej i współczesnej, istniejącej i tej bezpowrotnie utraconej w wojennej pożodze. Opowiemy zarówno o magnackich pałacach, jak i powojennych dekoracjach architektonicznych. Przyjrzymy się także biografiom artystów – warszawiaków z urodzenia i z wyboru – którzy bohaterami własnej sztuki uczynili swoje miasto.

    Bohaterem pierwszego spotkania jest Franciszek Kostrzewski – wybitnie uzdolniony malarz, który zaprzepaścił swój talent… na nasze szczęście! Zostawił bowiem po sobie spuściznę jeszcze cenniejszą: setki, o ile nie tysiące rysunków, szkiców i ilustracji wprost z warszawskiej ulicy, może nie doskonałych technicznie, jednak wykonanych ze znakomitym zmysłem obserwacji. Kostrzewski bezbłędnie oddawał charakter dzielnic i przede wszystkim – typów ludzkich, uwieczniając przedstawicieli wszystkich stanów z nieodmiennym humorem i ciętą ironią. Franciszek Kostrzewski to także patron ulicy, przy której spotkamy się w naszym Pawilonie Sztuki. Zapraszamy!

     
  • 24 września: Zamek Królewski (wykład Ewy Szachowskiej)

    Przegląd zabytków Warszawy zaczniemy od Zamku Królewskiego – paradoksalnie najstarszego i zarazem najmłodszego przedstawiciela warszawskich rezydencji. Choć historia siedziby władców w tym miejscu sięga aż XIII wieku, obecny Zamek to efekt odbudowy z lat 70. ubiegłego stulecia. W międzyczasie budowla przechodziła liczne zmiany stylu i funkcji, często w niezwykle dramatycznych okolicznościach. Kto przerobił go na stajnię? I dlaczego jego fasada jest dziś czerwona? Wspólnie odkryjemy tajemnice Zamku Królewskiego.

  • 1 października: Łazienki Królewskie (wykład Magdy Kąkolewskiej)

    Malowniczy zespół pałacowo-ogrodowy Łazienek Królewskich to fundacja Stanisława Augusta Poniatowskiego. Czerpiący z najmodniejszych wówczas wzorców architektonicznych kompleks był alegorią poglądów ostatniego króla Polski i jego wizji „republiki marzeń”. Budowa Sali Balowej trwała równolegle z obradami Sejmu Wielkiego i uchwaleniem nowoczesnej Konstytucji 3 Maja w 1791 r., w związku z czym jej dekoracje wyrażają postępowe dążenia zaangażowanego w reformatorskie prace Stanisława Augusta. Poprzez postacie Heraklesa Farnese i Apolla Belwederskiego monarcha przedstawia się jako władca mądry i silny, dzięki któremu pokonany zostanie chaos panujący w Rzeczypospolitej, a społeczeństwo podniesie swą świadomość poprzez naukę i sztukę. Historia pokazała, że stało się inaczej, ale wystrój Łazienek do dziś pozostał dowodem oświeceniowych utopii.

  • 8 października: Pałac w Wilanowie (wykład Ewy Szachowskiej)

    Barokowy pałac w (wówczas podwarszawskim) Wilanowie został wzniesiony pod koniec XVII wieku z inicjatywy króla Jana III Sobieskiego i jego ukochanej żony Marysieńki. Nad jego formami pracowali najwybitniejsi architekci, rzeźbiarze i malarze epoki. Do dziś pałac w Wilanowie zachwyca bogactwem dekoracji poszczególnych komnat o złożonej symbolice mitologicznej, biblijnej i sławiącej dokonania króla Sobieskiego. Niemniej interesujący program odnajdziemy na zewnętrznych elewacjach budowli.

  • 15 października: Bristol i Europejski – dwa niezwykłe hotele (wykład Magdy Kąkolewskiej)

    Te luksusowe hotele były symbolami blichtru i stylu przedwojennej Warszawy. Pierwszym nowoczesnym hotelem w stolicy był Europejski, wzniesiony w 1855 roku według projektu Henryka Marconiego. To tam mieściła się pierwsza siedziba Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych czy słynna przedwojenna cukiernia Lourse. Hotel wystąpił też na kartach Lalki Bolesława Prusa jako miejsce wykwintnego bankietu Wokulskiego.
    Z kolei Bristol w 1901 – roku swojego otwarcia – był najwyższym hotelem w Warszawie, wyposażony był także w pierwszą w mieście nowoczesną windę. Wojnę przetrwał w niemal nienaruszonym stanie, a dziś może pochwalić się listą znamienitych gości, wśród których znaleźli się m.in. królowa Elżbieta II, Maria Skłodowska-Curie, Pablo Picasso czy Mick Jagger.

  • 22 października: Tylman z Gameren i jego architektura (wykład Ewy Szachowskiej)

    Ten pochodzący z Niderlandów architekt był niekwestionowanym „numerem 1” wśród przedstawicieli klasycyzującego baroku w Polsce, a głównie (oczywiście) w Warszawie. Tylmana z Gameren sprowadził do kraju hetman Lubomirski, lecz jego talent i sława zawiodły go aż na dwór królewski – najpierw Michała Korybuta Wiśniowieckiego, a później samego Jana III Sobieskiego. W swoich projektach czerpał inspirację zarówno z architektury włoskiej, jak i francuskiej, miał także rozległą wiedzę z zakresu matematyki, filozofii, literatury, historii sztuki… Ucieleśniał popularny od drugiej połowy XVI w. typ artysty-uczonego, filozofa, il virtuoso, żyjącego na dworze w służbie monarchy.
    Warszawa zawdzięcza mu takie budowle, jak pałace: Krasińskich, Brühla (obecnie nieistniejący) i Czapskich czy piękne kościoły: Bernardynów na Czerniakowie i Sakramentek na Nowym Mieście.

  • 29 października: Warszawskie ostańce – kamienice, które przetrwały (wykład Magdy Kąkolewskiej)

    Przez dziesięciolecia kamienice były jednymi z najbardziej niedocenianych zabytków Warszawy. Te, które przetrwały bombardowania z 1939 roku, naloty podczas okupacji, powstanie warszawskie, zorganizowane podpalanie i wyburzanie przez Niemców, po wojnie musiały jeszcze stawić czoła nowemu systemowi, który eklektyzm i secesję uznał za „kierunki wsteczne” i niechciany spadek po przedwojennej burżuazji. Wiele budynków zatem rozebrano, a pozostałe odebrano właścicielom, skazując je na zapomnienie i stopniowe niszczenie. Od kilku lat obserwujemy trend odnawiania kamienic (zwłaszcza tych zlokalizowanych w prestiżowych punktach miasta) i przywracania im dawnej świetności, duża ich część jednak nadal trwa w różnym stanie zaniedbania. W nielicznych można odnaleźć jeszcze ostatnich mieszkańców pamiętających lata 30. Czy wśród słuchaczy naszych wykładów znajdą się tacy, którzy pamiętają?
  • 5 listopada: Bernardo Bellotto (wykład Ewy Szachowskiej)

    Choć przyszedł na świat w Wenecji, jego artystyczna biografia nierozerwalnie związana jest z Polską i, ściślej, z Warszawą. Bellotto był siostrzeńcem i uczniem słynnego weneckiego wedutysty Antonia Canale. Co ciekawe, obydwaj nosili przydomek Canaletto, co często prowadzi do pomyłek. Nasz „rodzimy” Canaletto w 1767 został nadwornym malarzem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Głównym warszawskim dziełem Bellotta jest wykonany na zamówienie królewskie cykl 26 wedut z widokami miasta z lat 1770-80, stworzony do specjalnie zaaranżowanej sali Zamku Królewskiego. Po II wojnie światowej prace Bellotta znacznie przyczyniły się do rekonstrukcji wielu zniszczonych historycznych budowli.

  • 12 listopada: Mozaiki i dekoracje ścienne (wykład Magdy Kąkolewskiej)

    Mozaiki, sgraffita, freski, ceramika ścienna, tkaniny dekoracyjne – to ginący świadkowie minionej epoki bujnego rozwoju plastyki w architekturze Warszawy. Wprowadzona odgórnym partyjnym nakazem doktryna socrealizmu niewątpliwie krępowała wolność twórczą licznych artystów. Jednak w jej duchu powstawały m.in. malarskie dekoracje ścienne rekonstruowanej po wojnie Starówki, rzeźby zdobiące Pałac Kultury czy – nieco ukryte przed wzrokiem przechodniów – mozaiki MDM-u. Dziś tego typu detale często są bezrefleksyjnie niszczone. Czy słusznie?

  • 19 listopada: Edward Dwurnik (wykład Ewy Szachowskiej)

    Zmarły w ubiegłym roku Edward Dwurnik to bodaj najbardziej znany i ceniony współczesny malarz Warszawy. Choć w swoim prymitywizującym stylu, zaczerpniętym od Nikifora, tworzył widoki wielu miast i miasteczek, to stolica, w której mieszkał, była najczęstszą bohaterką jego obrazów. Do jego ulubionych motywów należał oczywiście Plac Zamkowy z Kolumną Zygmunta. Z właściwą sobie ironią i uszczypliwością Dwurnik komentował współczesną sobie rzeczywistość. Był artystą niepokornym, prowokatorem, nawet mitomanem. Zapraszamy do barwnego świata Edwarda Dwurnika.
  • 26 listopada: Murale dawniej i dziś (wykład Magdy Kąkolewskiej) 

    Murale to dziś jedna z bardziej interesujących dziedzin sztuki, a Warszawa może pochwalić się licznymi przykładami, które nie tylko stoją na wysokim poziomie artystycznym, ale także dotykają ważnych tematów, przybliżają historię miasta czy zmuszają do refleksji. Na Muranowie – znajdującym się w czasie II wojny światowej w obrębie getta – malowidła na ścianach upamiętniają społeczność żydowską i jej bohaterów, m.in. Marka Edelmana. Praskie murale to często portrety lokalnych mieszkańców, nierzadko tworzone z ich pomocą. Nieistniejąca już Grupa Twożywo wyspecjalizowała w wieloznacznych graficznych rebusach i przewrotnych grach słów. Oczywiście znajdziemy też takie przykłady, które są po prostu cieszącą oko plastyczną ozdobą elewacji budynku. Pamiętajmy jednak, że mural, choć dziś odkrywany w nowoczesnej formie, z powodzeniem funkcjonował już w Polsce Ludowej jako wielkoformatowa reklama. Tak reklamował się Pewex, znanymi malowanymi reklamami były też Jubiler i Foton na Targowej, w aurze skandalu i protestów zamalowane w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Na ostatnim listopadowym spotkaniu przyjrzymy się dawnym i współczesnym przykładom malarstwa wychodzącego na ulicę.

  • 3 grudnia: Zofia Chomętowska (wykład Ewy Szachowskiej)

    Jedna z najważniejszych i najbardziej aktywnych fotografek dwudziestolecia międzywojennego. Należała do czołówki polskich twórców dostrzegających możliwości aparatu małoobrazkowego. Urodziła się na Polesiu jako Zofia Drucka-Lubecka. Początkowo fotografowała rodzinę – siostry i matkę, ale też myśliwych, rybaków, kobiety robiące pranie w jeziorze – nie tworząc jednak wystylizowanych wizerunków, a bliskie życia portrety. Przeprowadzka do Warszawy zmieniła tematykę jej prac: wówczas znacznie ciekawsze stały się dla niej widoki architektury i wnętrz niż portrety. Chomętowska nie przestała fotografować także w czasie wojny i po jej zakończeniu. Zachowany ogromny zbiór pokazujący powojenną, zniszczoną i odradzającą się z ruin Warszawę, w dużej części został pokazany na pierwszej po zakończeniu wojny wystawie w Muzeum Narodowym, „Warszawa Oskarża”.

  • 10 grudnia: Tadeusz Rolke (wykład Magdy Kąkolewskiej) 

    Reporter, fotograf mody, portrecista… Tadeusz Rolke, obecnie dziewięćdziesięcioletni nestor, to jeden z najwybitniejszych polskich fotografów. W jego obiektywie Warszawa doby PRL-u jawi się jako miasto niezwykle złożone: pełne ruin, ale i propagandy sukcesu, gdzie obok siebie żyją umęczeni robotnicy z huty i piękne modelki czy artystyczno-intelektualna elita. Jak sam mówił: „Fotograf taki jak ja nie ogranicza się do zrobienia zamówionego tematu, ale fotografuje wszystko dookoła: ludzi, relacje między nimi, targ, ulicę, szyldy”. Fotografie Tadeusza Rolke to biografia jego ukochanego miasta, ale i jego samego.

  • 17 grudnia: Warszawskie neony (wykład Ewy Szachowskiej)
    Od pierwszych lat niepodległości i wczesnego kapitalizmu, gdy Warszawa była miastem wielokulturowym, przez tragiczne lata wojny i odbudowy, po dojrzały modernizm, przełom ustrojowy i czasy współczesne – dzieje warszawskich neonów toczyły się równolegle do historii XX-wiecznej Polski. Pierwszy neon pojawił się w stolicy w roku 1926. Dziesięć lat później Tuwim opiewał „Warszawę rozbłyskaną”:

    Po piętrach, w ogniach barwnych, litery latają

    I zorza elektryczna pośród nocy płonie.
    Rozbłyskana! Nad Polską przeleć meteorem,
    Świetlistym dla poetów stań się poematem!
    Spójrz! I Wisła się dziwi, kiedy w nią wieczorem
    Wbijasz ostre sztylety kolorowych świateł.

    Po wojnie neony stały się domeną już nie prywatnych przedsiębiorstw, ale państwowych zakładów, kształtując oblicze miasta jako nowoczesnej metropolii. Dziś neony znowu są doceniane jako estetyczna forma reklamy miejskiej, ale także autonomiczna forma sztuki.

CO JESZCZE WARTO WIEDZIEĆ O NASZYCH SPOTKANIACH?

  • Fakt, że grono naszych stałych bywalców stale się powiększa, daje nam dużą satysfakcję i ochotę do wspólnego penetrowania coraz to nowych obszarów historii sztuki. Przychodzą do nas niezwykli słuchacze: ciekawi świata, otwarci na nowości, dzielący się swoją wiedzą, podróżujący.
  • W naszych rozmowach o sztuce podejmujemy tematy przekrojowe, przedstawiające różne motywy. Uważamy bowiem, że takie podanie tematu sprzyja porządkowaniu własnej wiedzy, rozszerza zasób naszych własnych wiadomości. Anegdoty o artystach i ich dziełach, marszandach, zaskakujących transakcjach na aukcjach sztuki ubarwiają nasze opowieści i dodają im humoru.
  • Zależy nam bardzo, aby nasi goście poprzez kontakt ze sztuką odpoczęli od codzienności i choć na chwilę przenieśli się do świata wyobraźni; żeby przywołali wspomnienia odwiedzanych miejsc związanych ze sztuką, wakacji, podróży. Pomagamy pielęgnować wewnętrzna potrzebę samorealizacji, poznawania rzeczy nowych. Obcowanie ze sztuką daje poczucie wolności, pogłębia naszą kreatywność, pobudza do zadawania sobie i światu pytań, pozytywnie nastawia do inności, sprzyja tolerancji.
  • Na naszych wykładach, spotkaniach i warsztatach staramy się stworzyć przyjazną, pozytywna atmosferę. Dbamy o naszych słuchaczy, opowiadamy o tym co ciekawego dzieje się w danym momencie w Warszawie, co warto zobaczyć, na jaką wybrać się wystawę. Ponieważ w Pawilonie Sztuki odbywają się wernisaże i wystawy młodych polskich twórców, nasi słuchacze mają możliwość na bieżąco w tych wydarzeniach uczestniczyć.